Te snel klaarkomen

Men spreekt over vroegtijdig klaarkomen (ook wel ejaculatio praecox genoemd) wanneer de ejaculatie plaatsvindt na minimale seksuele stimulatie (voor, tijdens of kort na de penetratie) en eerder dan de man in kwestie zelf wil. Typisch aan dit probleem is dat de man geen enkele controle heeft over het moment waarop hij klaarkomt en dit ook niet voelt aankomen.  In de praktijk komt het erop neer dat de meeste mannen met dit probleem klaarkomen tussen 1 tot 2 minuten na het begin van penetratie, sommigen vroeger. Vaak komt er op die manier een abrupt einde aan de seksuele gemeenschap wat door de man en/of zijn partner beschouwd wordt als een probleem in het seksueel beleven.

Over de precieze oorzaken van te snel klaarkomen is nog niet alles bekend. Aangenomen wordt dat er meerdere factoren zijn die een rol kunnen spelen.

Het probleem kan voortkomen uit een verkeerd aangeleerd gedrag. De man heeft vaak niet of onvoldoende geleerd om stil te staan bij zijn eigen seksuele beleving. Hierdoor heeft hij weinig of geen controle over zijn klaarkomen. De snelle ejaculatie is een reflex geworden op seksuele opwinding. Deze reflex ontstaat vaak vanaf de puberteit, in een periode waarin masturbatie de belangrijkste bron is van seksuele ontlading.

Een andere belangrijke factor die kan meespelen is de druk of stress die dit probleem meebrengt of eraan vooraf ging. Mannen die vroegtijdig klaarkomen hebben vaak een heel snelle levensstijl waarin het niet evident is om stil te staan bij gevoelens of ervaringen, ook niet op seksueel vlak. Anderzijds brengt het probleem van vroegtijdig klaarkomen meestal ook een druk met zich mee op de (seksuele) relatie. Heel wat mannen voelen zich schuldig tegenover hun partner, ze willen het maar wat graag langer volhouden. Zo ontstaat er een prestatiedruk die het probleem in stand houdt of verergert.

Over de mogelijke lichamelijke oorzaken van vroegtijdig klaarkomen is niet zo veel geweten. Te snel klaarkomen kan voortkomen uit een grotere gevoeligheid van de penis. Wetenschappelijk onderzoek hiernaar geeft echter tegenstrijdige resultaten. Uit andere studies blijkt dat serotonine (een stof die aangemaakt wordt in de hersenen) een rol speelt bij seksuele problemen. Over de precieze rol van serotonine is er echter geen éénduidigheid. Een consultatie bij een uroloog kan uitsluiting geven over mogelijke lichamelijke factoren.


Een therapie voor vroegtijdig klaarkomen kan verschillende elementen bevatten. Samen met de seksuoloog wordt er eerst stilgestaan bij mogelijke factoren die hebben meegespeeld in het ontstaan van het probleem. Voor sommigen is het probleem er altijd geweest (primaire ejaculatio praecox), voor anderen is het later in hun leven ontstaan (secundaire ejaculatio praecox). 

Meestal is het probleem van te snel klaarkomen goed te verhelpen. Een belangrijk onderdeel van de therapie zijn oefeningen die erop gericht zijn controle te krijgen over de opwinding. De bedoeling is te leren inschatten wanneer het ‘point of no return’ (moment waarop je een orgasme niet meer kan tegenhouden) in zicht is. Deze oefeningen worden thuis uitgevoerd, eerst alleen en dan met partner, en besproken tijdens de consultatie bij de seksuoloog. Gelijklopend met deze oefeningen, wordt in therapie stilgestaan bij mogelijke andere factoren die een rol spelen (problemen in de relatie, weinig zelfvertrouwen, ...). Dit is voor iedere persoon en voor ieder koppel anders.

In sommige gevallen kan medicatie aangewezen zijn. Het innemen van bepaalde antidepressiva zou de ejacualtiereflex vertragen waardoor het probleem dus verbeterd kan worden. Het nadeel is echter dat er mogelijke nevenwerkingen zijn en dat het effect niet blijvend is. Eens men stopt met de medicatie, zet het probleem zich onveranderd voort. Hoe graag je ook zou willen dat er een wonderpilletjes bestaat, in realiteit bestaat die makkelijke weg niet. Het innemen van medicatie kan wel een ondersteuning zijn in het aanpakken van dit probleem. Zo kan het leiden tot positieve ervaringen op seksueel vlak waardoor het vertrouwen groeit en de druk vermindert. Het gebruik van verdovende crèmes en gels kan hetzelfde effect hebben, ook hier geldt dat dit enkel een symptomatische oplossing is  die voorbij gaat aan de oorzaak van het probleem. 

Naast het ontstaan van het probleem is het ook belangrijk om stil te staan bij de gevolgen ervan. Meestal is het seksueel leven erg onder druk komen te staan en zijn er gevoelens van faalangst. Dit kan een belangrijke onderhoudende factor zijn die moet aangepakt worden. Om deze reden nodigt de seksuoloog graag je partner uit. Samen erover praten is meestal al een grote stap naar het verminderen van de druk. Doorheen de gesprekken met een seksuoloog wordt gezocht naar manieren om de spanning rond jullie seksueel leven te verminderen en vooral terug samen te genieten.