Dyspareunie
Wat is dyspareunie?
Dyspareunie is een steeds terugkerende genitale pijn voor, tijdens of na gemeenschap. Er zijn twee soorten dyspareunie.
Diepe dyspareunie is pijn bij penetratie, diep in de vagina of in de onderbuik. Oppervlakkige dyspareunie is pijn die voorkomt bij het binnengaan van de vagina door een penis, tampon, vinger, speculum (di een onderzoeksinstrument vd gynaecoloog). Soms is zelfs een lichte aanraking pijnlijk.
Het onderscheid tussen vaginisme en dyspareunie is vaak moeilijk te maken. Bij dyspareunie ligt de nadruk op de pijn, bij vaginisme op het opspannen van de bekkenbodemspieren. Zoals blijkt uit de schematische voorstelling gaan het opspannen en pijn hand in hand. Het beantwoorden van de vraag wat eerst aanwezig was, het opspannen (vaginisme) of de pijn (dyspareunie) is vaak heel moeilijk.
Meer weten?
Oorzaken van dyspareunie
De oorzaken van diepe dyspareunie zijn grotendeels van lichamelijke oorsprong, de pijn kan veroorzaakt worden door bv. endometriose (voorkomen van baarmoederslijnvlies buiten de baarmoederholte) , door een goedaardige gezwel, ... . Een aangepaste medische behandeling is heel belangrijk. Wanneer de pijn daarna niet (volledig) verdwenen is het best een seksuoloog te consulteren.
De oorzaken van oppervlakkige dyspareunie zijn ook vaak lichamelijk: vaginale infecties, blaasontsteking, een allergische reactie, ... . Ook hier is een aangepaste medische behandeling aangewezen.
terug naar bovenGevolgen van dyspareunie
Bij dyspareunie is het erg belangrijk dat het probleem vanuit medische hoek bekeken wordt en dat een behandeling wordt opgestart. Vaak echter is dit slechts een deel van de oplossing. Hoewel het probleem ontstaan is door een lichamelijke klacht, zijn het vaak psychologische factoren die het in stand houden. Pijn tijdens het vrijen is niet niks. We vrijen niet enkel met ons lichaam, maar zijn ook emotioneel betrokken. De pijn laat ook op dit vlak zijn wonden na, die geheeld moeten worden.
Dit valt het best te begrijpen aan de hand van een schema:
Door pijnervaringen tijdens het vrijen, ga je in een volgende seksuele situatie hierop anticiperen. Bewust of onbewust treedt een verwachting op om opnieuw pijn te beleven, dit brengt angst met zich mee. Hierdoor zal je lichaam zich moeilijker ontspannen en zal opwinding dalen, sommige vrouwen ervaren een algemene lichamelijke spanning, sommigen zijn zich hier niet van bewust. In een volgend stadium gaan de bekkenbodemspieren zich opspannen en word je minder vochtig. Mechanische wrijving tussen vaginawand en de penis kan dan leiden tot (meer) huidirritatie en/of weefselbeschadiging. Dit veroorzaakt dan weer pijn, waardoor de cirkel rond is. Hoewel dyspareunie dus meestal een lichamelijke oorzaak heeft, zorgt de opspanningsreactie voor weefselirritatie, waardoor de pijn aanwezig blijft.
terug naar bovenTherapie bij dyspareunie
Therapie bij dyspareunie bestaat uit verschillende luiken. Een aangepaste medische behandeling voor de oorzakelijke factoren is onontbeerlijk. Zo dient endometriose of een schimmelinfectie door een arts behandeld te worden.
Vaak echter blijft de pijn bestaan nadat de lichamelijke factoren zijn opgelost. Psychologische mechanismen (opspannen uit angst) maken dat je pijn blijft ervaren tijdens het vrijen. In dit geval is therapie bij een psycholoog/seksuoloog aangewezen. Deze therapie loopt gelijk met de therapie voor vaginisme en is erop gericht om de opgebouwde reflexmatige opspanningsreactie te doorbreken.
terug naar boven